Seminar Odlučivanje - teorija, tehnologija, 13. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan onlajn u četvrtak, 13. juna 2024. sa početkom u 13 časova.

Predavač: Tatjana Davidović, Mathematical Institute of the Serbian Academy of Sciences and Arts

Naslov predavanja: PROOF-OF-USEFUL-WORK CONSENSUS PROTOCOL BASED ON SOLVING REAL-LIFE OPTIMIZATION PROBLEMS
 
Apstrakt: BlockChain (BC) is a distributed database system, popular for its innovative, unsupervised maintaining process: it uses the so-called consensus protocol (CP) to avoid inference of any third party of absolute trust. As the main issues in maintaining BC, security, privacy, consistency, and energy consumption are identified. According to the recent literature, some of these issues can be formulated as Combinatorial Optimization (CO) problems, and this fact motivated us to consider incorporating the CO approaches into the BC. The main goal of this talk is to summarize the results, related to the above mentioned topic, achieved during the realization of AI4TrustBC project (2020-2023).

We proposed a new Combinatorial Optimization Consensus Protocol (COCP), based on Proof-of-Useful-Work (PoU) concept that assumes solving instances of the real-life CO problems. The main advantages of COCP are efficient utilization of computing resources, solving the real-life instances of CO problems, and providing a broad range of incentives for the various BC participants. We enumerate potential benefits of the COCP with respect to practical impacts and savings in power consumption, describe in detail some illustrative examples, and identify several challenges that should be resolved in order to implement a useful, secure, and efficient PoUW consensus protocol.

We have been developing the BC framework that combines the two above-mentioned research fields: BC and CO. It involves some basic steps toward the implementation of COCP. The first challenge to be resolved involves the existence of efficient methods for the underlying CO problems. Due to their complexity, we developed various types of heuristic methods to be utilized in the COCP. Most of these methods are problem-dependent stochastic heuristics or metaheuristics. Their usability within COCP requires careful analysis and estimation of the time necessary to provide solutions of desired quality. We proposed to apply Machine Learning techniques in this phase and to ensure fairness in the mining process. In addition, we considered the incorporation of the existing methods into our framework with an aim to spread the applicability of the proposed COCP to various CO domains. The search for the existing algorithms should be organized within CP as a part of useful work.

The presented research results were published in 2 journal articles and 5 conference papers, and have been obtained in the collaboration with:Project members: Milan Todorović, Dragan Urošević, Tatjana Jakšić-Kruger, Luka Matijević, Đorđe Jovanović (MISANU) Foreign researchers: Dušan Ramljak, Abhay Haridas, Barat Sharma (PSU) Students: Uroš Maleš (ETF), Dragutin Ostojić (PMF KG), Ognjen Nešković, Pavle Sekešan (MF).
 
Napomena: Predavanja se mogu pratiti na daljinu preko stranice:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/tkKTsEvjqDmEEDx9a

detaljnije

Seminar za teoriju relativnosti i kosmološke modele, 12. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan u sredu, 12. juna 2024, u sali 301f Matematičkog instituta SANU sa početkom u 12 časova.

Predavač: Ilijaš Farah, Research Chair in Foundations of Operator Algebras York University in Toronto, MI SANU

Naslov predavanja: U KOJOJ MERI JE EFIKASNOST MATEMATIKE U PRIRODNIM NAUKAMA NERAZUMNA?

Apstrakt: Matematičke teoreme dokazane iz definicija i aksioma (koje su rutinski izabrane po svojim estetskim kvalitetima, a ne po nekom "objektivnijem" kriterijumu) se već vekovima pokazuju "nerazumno efikasnim" u prirodnim naukama. (Prethodna rečenica je parafraza E. Wignera.) Sa druge strane, fizički eksperimenti često (empirijski) "potvrđuju" matematičke zakone. Konačno, opšteprihvaćene matematičke aksiome ne daju kompletan opis matematičke istine (Gedelova teorema, kao i brojni primeri nezavisnih "matematičkih" tvrđenja). Ovo predavanje je posvećeno spekulaciji koja proističe iz prethodnih rečenica i biće ilustrovano rezultatima I. Pitowskog kao i zajedničkim radom autora i M. Magidora.

Napomena: Seminar je moguće pratiti na daljinu putem linka:
https://matf.webex.com/wbxmjs/joinservice/sites/matf/meeting/download/8b9fe8cfab6a4f83b1b25b586fa0f592 protocolUID=2e5b93e777ae31de47717c284395f414#noRefresh

detaljnije

Seminar za veštačku inteligenciju, 12. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan onlajn u sredu, 12. juna 2024, sa početkom u 19 časova.
 
Predavač: Dejan Grubišić, Rice University, Houston, Texas
 
Naslov predavanja: VELIKI JEZIČKI MODELI ZA OPTIMIZACIJU KOMPAJLERA
 
Apstrakt:
Kompajleri su ključna komponenta za povećanje performansi i efikasnosti softvera koji se izvršava na savremenim računarskim sistemima. Složenost savremenih arhitektura računara, softver koji se stalno razvija i količina računanja koja stalno raste, čine da ručne optimizacije nepraktičnim. Da bismo odgovorili na ove izazove, koristimo mašinsko učenje (eng. Machine Learning (ML)) kako bismo prepoznali zamršene obrasce i automatski prilagodili strategije generisanja koda i optimizacije specifičnim konfiguracijama hardvera, na taj način značajno povećavajući performanse programa. Na ovom predavanju govorimo o upotrebi velikih jezičkih modela za optimizaciju veličine koda i koje metode možemo koristiti da dodatno unapredimo performanse.

Napomena: Registraciona forma za učešće na Seminaru je dostupna na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/CW5nJWDSEZDj7p32p

Ukoliko želite samo da pratite predavanje bez mogućnosti aktivnog učešća, prenos je dostupan na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/4LNW8WtML7rLKojoz

detaljnije

Seminar za računarstvo i primenjenu matematiku, 11. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan onlajn u utorak, 11. juna 2024. sa početkom u 14.15.
 
Predavač: dr Jasmina Pivar, Postdoc at Department of Informatics, University of Zagreb, Faculty of Economics & Busines
 
Naslov predavanja: ADOPTION OF BIG DATA TECHNOLOGIES IN EU SMART CITIES

Apstrakt: This research connects fields of smart cities and big data technologies by identifying factors influencing the adoption of big data technologies in European Union cities. The objective was to identify and evaluate factors that influence the adoption of big data technologies. Survey was carried out. The target population were cities of the European Union - EU28 countries with more than 40 thousand inhabitants. PLS-SEM was used to evaluate the model. Technological Readiness, Absorption Capacity, City Management Support, Existence of Smart City Strategy and Stakeholder Support were identified as factors that directly influence the Adoption of big data technologies in cities.

Napomena: Registraciona forma za učešće na Seminaru je dostupna na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/call/wnz6oyxsQsy29LfJA/MjQ__eH607WeAL9X7IFtUI98xdQQgVkp-ljiEKPPfXr

Ukoliko želite samo da pratite predavanje bez mogućnosti aktivnog učešća, prenos je dostupan na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/YoqHWKALRkRTbK9So

detaljnije

Svečana dodela diploma 24.6.2024.

Svečana dodela diploma održaće se u ponedeljak, 24. juna 2024. godine u 13 sati u svečanoj sali Rektorata Univerziteta u Beogradu.

Spisak diploma:

Osnovne akademske studije
Master akademske studije

VAŽNO:

Upisivanje u knjigu diplomiranih obaviće se istog dana od 10 do 12 sati u 710/IV (zbornica).

Molimo Vas da dođete u navedenom terminu kako biste proverili sve podatke i potom na svečanoj dodeli mogli preuzeti diplomu.

Diplome mogu preuzeti i svi oni koji su propustili prethodne dodele diploma.

Hvala na razumevanju!

detaljnije

Studentski seminar, 7. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan u petak, 7. juna 2024. godine u sali 301f Matematičkog instituta SANU sa početkom u 12 časova.
 
Predavač: Katarina Krivokuća, Berlinska matematička škola

Naslov predavanja: MATROIDI
 
Apstrakt:
Matroidi su kombinatorna struktura, uvedena od strane Vitnija 1930, kao uopštenje koncepta linearne nezavisnosti. Na ovom predavanju ćemo uvesti pojam neorijentisanog matroida, pripisati mu mrežu pljosni i definisati njenu Mebijusovu funkciju i karakteristični polinom. Nakon toga ćemo posmatrati dva konkretna primera pripisivanja matroida konfiguracijama hiperravni i grafovima, kako bismo videli koja sve njihova kombinatorna svojstva možemo pročitati iz informacija sačuvanih u matroidu. Matroidi su jako bitan alat u diskretnoj geometriji zato što čuvaju kombinatorna svojstva konfiguracija. Prelaskom na jezik orijentisanih matroida koji čuvaju i neku informaciju o znakovima pri linearnoj zavisnosti, dobijamo opštiji alat kroz koji možemo da posmatramo kombinatorna svojstva politopa.

 
Napomena: Predavanja se mogu pratiti na daljinu preko linka:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/call/CihYM6Nratzix7c8G/uJmcdEJs4INWQ8MEoLVzHRGxbfbBEWSBMwXBYcymVoj

Registraciona forma je dostupna na:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/M4zcEwxkzy5PqNS73

detaljnije

Odeljenje za matematiku, 6. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan u četvrtak, 6. juna 2024, u sali 301f Matematičkog instituta SANU sa početkom u 14 časova. U pitanju je zajednički sastanak sa Logičkim seminarom i Seminarom za verovatnosne logike.
 
Predavač: Adam Skalski, Mathematical Institute of the Polish Academy of Sciences, Warsaw
 
Naslov predavanja: WHAT IS A GOOD DEFINITION? IN SEARCH OF QUANTUM GROUPS

Apstrakt: Definitions form a fundamental part of the mathematical study. I will discuss the requirements that mathematicians put on "good" definitions and explain how such definitions develop, based on the notion of a locally compact quantum group, originating in 1970s and 1980s, and reaching a (possibly?) final form in the work of Kustermans and Vaes in 2000. Later developments will also be mentioned, but in general the talk will be accessible to general mathematical audience.

Napomena: Predavanja se mogu pratiti na daljinu preko linka:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/call/T9XDGChhq8aDcNqmz/qw7wIwci2jv2rdg9I9CrXkm7OJhF_LB8DfjXZp4jTFV
 
Registraciona forma je dostupna na:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/tz97w4Hu4c3unsJ7N

detaljnije

Seminar za veštačku inteligenciju, 5. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan onlajn u sredu, 5. juna 2024, sa početkom u 19 časova.

Predavač: Aleksandar Kartelj, Matematički fakultet, Univerzitet u Beogradu

Naslov predavanja: RILS-ROLS: NOVI PRISTUP ZA REŠAVANjE PROBLEMA SIMBOLIČKE REGRESIJE

Apstrakt:
Najčešći pristup rešavanju problema regresije se zasniva na fiksiranju funkcionalne forme modela (linearna, polinomijalna regresija, neuronska mreža, itd.), a problem treniranja se svodi na podešavanje koeficijenata, tj. parametara funkcionalne forme. Simbolička regresija je privukla veliku pažnju u toku poslednje decenije zbog svoje tendencije da samim svojim dizajnom sprečava pojavu preprilagođavanja (eng. overfitting), jer je kod nje funkcionalna forma skoro proizvoljna, tj. ograničena jedino skupom dopuštenih operatora i njihovim arnostima. Drugim rečima, za zadati skup operatora npr. {sin, cos, ln, +, -, *, /, exp, ...}, može se fiksirati bilo koje drvo izraza nad tim skupom operatora, usaglašeno sa njihovim arnostima. Tako dobijeni skup mogućih matematičkih formula postaje izuzetno velik, a kada se tome dodaju i koeficijenti, koji u opštem slučaju mogu biti realni, problem postaje još zahtevniji.
U dosadašnjoj literaturi skoro svi pristupi rešavanju simboličke regresije su sve svodili na upotrebu populacionih metaheuristika, i to najčešće genetskog programiranja (kao derivata proisteklog iz ideje genetskog algoritma). Tokom izlaganja će biti predstavljeni naši skorašnji rezultati (Kartelj, Đukanović, 2023.) koji pokazuju da metaheuristike zasnovane na jednom rešenju (eng. single-point metaheuristics) mogu da budu uporedive, pa čak i bolje od populacionih metaheuristika.

Konkretno, biće predstavljena metoda iterirane lokalne pretrage (ILS), potpomognuta metodom najmanjih kvadrata, pod nazivom RILS-ROLS (akronim za Robust symbolic Regression via Iterated Local Search and Ordinary Least Squares).
Najznačajniji doprinosi našeg rada su:
1) inovativni dizajn funkcije prilagođenosti kandidat rešenja (eng. fitness function) koji uključuje nekoliko metrika: R2, RMSE i veličinu drveta formirane matematičke formule;
2) integracija OLS metode za efikasno podešavanje koeficijenata pridruženih linearnim faktorima formule;
3) lokalnu pretragu koja efikasno pretražuje perspektivne okoline trenutnog najboljeg rešenja (matematičke formule) pri čemu se ona koristi ne samo za diskretne elemente prostora pretrage (unutrašnje čvorove drveta -- operatore), već i za podešavanje koeficijenata unutar nelinearnih faktora;
4) uporedni odnos sa najznačajnjim metodama iz literature (u okviru SRBENCH projekta, https://cavalab.org/srbench), koji pokazuje da RILS-ROLS nadmašuje konkurente po pitanju dostignutih ciljnih metrika (R2), kao i potencijala da se dostigne egzaktno rešenje.
 
Pored ovoga, biće predstavljene i nove ideje koje bi mogle da unaprede postojeći model u budućnosti, a tiču se povećanja efikasnosti predloženog algoritma, kao i uvođenja novih tehnika navođenja pretrage zasnovanih na očekivanim matematičkim svojstvima funkcije koja se modeluje: 1) monotonosti; 2) verovatnosne raspodele ciljne promenljive i 3) Lipšicove neprekidnosti.
Takođe će biti napravljen osvrt na novu implementaciju RILS-ROLS algoritma, koja je u međuvremenu prepisana u C++ programski jezik, a dostupna je za instalaciju u vidu Python modula (https://pypi.org/project/rils-rols).

Napomena: Registraciona forma za učešće na Seminaru je dostupna na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/CW5nJWDSEZDj7p32p

Ukoliko želite samo da pratite predavanje bez mogućnosti aktivnog učešća, prenos je dostupan na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/4LNW8WtML7rLKojoz

detaljnije

Seminar za računarstvo i primenjenu matematiku, 4. jun 2024.

Naredni sastanak Seminara biće održan u utorak, 4. juna 2024. u sali 301f Matematičkog instituta SANU sa početkom u 14 časova. U pitanju je predavanje iz ciklusa "Lekcije Ruđera Boškovića" na MI SANU.
 
Predavač: Adam Skalski, Mathematical Institute Polish Academy of Sciences
 
Naslov predavanja: (MAXIMAL) HAAGERUP PROPERTY FOR GROUPS AND OPERATOR ALGEBRAS
 
Apstrakt: The talk will be divided into two parts:  the first will have an introductory character: we will discuss how one associates to a discrete group a von Neumann algebra, and explain how the approximation properties for a discrete group (such as say amenability or the Haagerup property) can be reflected via the properties of the algebra in question. We will also spend some time explaining the origins and motivations behind the study of approximation properties of operator algebras, focusing on the Haagerup property.  

In the second part of the talk we will present some results regarding concrete examples of maximal Haagerup subgroups and von Neumann subalgebras, obtained in joint work with Yongle Jiang.

Napomena:
Ukoliko želite samo da pratite predavanje bez mogućnosti aktivnog učešća, prenos je dostupan na linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/WbsehnSL4ZeTPJo6r

detaljnije

145 godina od rođenja Milutina Milankovića

Povodom obeležavanja 145. godišnjice rođenja svetskog naučnika i prvog srpskog doktora tehničkih nauka Milutina Milankovića u Svečanoj sali Građevinskog fakulteta, 28. maja 2024. godine, održan je  skup pod nazivom "Vreme Milankovića: prošlost, sadašnjost i budućnost".
 
Skup su organizovali Udruženje Milutin Milanković i Građevinski fakultet Univerziteta u Beogradu, sa ciljem da se na dostojan način odaju počast čoveku  koji je, kao istaknuti građevinski inženjer, matematičar, astronom, klimatolog, obeležio istoriju nauke, a svoja najveća dostignuća ostvario pod svodovima Beogradskog Univerziteta.
 
Pre samog skupa, delegacija Udruženja Milutin Milanković zajedno sa učenicima škola koje nose njegovo ime, položila je vence na spomenik Milankoviću u njegovom parku u Beogradu.
 
Predsednik Udruženja Milutin Milanković, mr Slavko Maksimović, obratio se prisutnima i rekapitulirao višedecenijski rad Udruženja na promociji i očuvanju zaostavštine velikog naučnika. Program je nastavljen prezentacijom o dosadašnjem radu Udruženja, nakon čega je održana projekcija filma "Milanković - gospodar vremena i prostora".
 
U muzičkom delu programa premijerno je izvođena himna posvećene Milankoviću, u autorskoj interpretaciji Sestara Gobović i dečijeg hora „Slavujčići".

Skup su zatvorila obraćanja uglednih govornika, među kojima su bili dekan Građevinskog fakulteta, prof. dr Vladan Kuzmanović,  i drugi prijavljeni govornici koji su izneli planove za budućnost u vezi sa očuvanjem i promocijom Milankovićeve zaostavštine.

detaljnije